Jakie są skutki uboczne chemioterapii?

1

szpitalChemioterapia jest najbardziej skuteczną metodą w walce z komórkami nowotworowymi. Jednak leki używane w trakcie chemioterapii nie są selektywne i niszczą także zdrowe komórki, szczególnie te, które się też szybko dzielą, czyli komórki włosów, komórki znajdujące się w jamie ustnej, w przewodzie pokarmowym czy szpiku kostnym. Skutki uboczne chemioterapii bywają różne w zależności od rodzaju przyjmowanych lekarstw i od reakcji indywidualnej organizmu chorego człowieka. Skutki mogą mieć przebieg łagodny lub poważny. Najczęściej występujące skutki uboczne chemioterapii to: mielosupresja, niedokrwistość, neutropenia, trombocytopenia, wypadanie włosów, nudności, biegunka, owrzodzenie jamy ustnej, zmiany smaku, zmęczenie.

Niedokrwistość to zahamowanie funkcji szpiku kostnego, wpływające na redukcję czerwonych krwinek i hemoglobiny. Anemia powoduje uczucie zmęczenie u chorych poddawanych chemioterapii. Łagodna lub umiarkowana anemia jest często skutkiem ubocznym i powinna być leczona.. W niektórych przypadkach, gdy przebieg anemii jest na tyle poważny, że konieczna jest transfuzja krwi..

Neutropenia to zahamowanie funkcji szpiku kostnego wpływające na neutrofile – podstawowy rodzaj komórek białych krwi. Ponieważ neutrofile odgrywają bardzo ważną rolę w zwalczaniu infekcji, ich mała liczba może spowodować rozwój poważnej lub nawet śmiertelnej choroby, która będzie wymagała leczenia szpitalnego i przyjmowania antybiotyków. Infekcji często towarzyszy gorączka,

Objawami możliwej infekcji są: wysoka gorączka, objawy przeziębienia, wysypka, biegunka, zaczerwienienie oraz swędzenie lub ból w okolicach rany.

Trombocytopenia, czyli małopłytkowość to termin, którego używamy kiedy zahamowanie funkcji szpiku kostnego obniża liczbę płytek krwi we krwi. Trombocyty są odpowiedzialne za proces krzepnięcia krwi. Kiedy ich liczba jest zbyt niska, dochodzi do powolnego siniaczenia, może ona spowodować przedłużone lub nadmierne krwawienie z ran, z nosa, z dziąsła, czy krwawienie bez zranienia. Kolejnym skutkiem ubocznym chemioterapii jest utrata włosów. Wielu chorych uważa ją za najbardziej uciążliwy efekt uboczny chemioterapii. Utrata włosów może dotknąć każdego miejsca tzn. skórę włosów, brwi, ramion, nóg.

Utrata włosów zwykle następuje w dwa lub trzy tygodnie po rozpoczęciu chemioterapii. Ten efekt uboczny chemioterapii jest tymczasowy i włosy najprawdopodobniej odrosną po zakończeniu leczenia. Należy dbać w sposób szczególny o wypadające włosy i używając ręcznika przy pielęgnacji włosów masować je zamiast wycierać. Do czesania włosów należy używać miękkiej szczotki lub grzebienia o szerokich zębach. Powinno się unikać stosowania suszarki, lokówki, prostownicy. Należy unikać farbowania włosów i nie nakładać na nie żadnych środków chemicznych. Należy unikać przebywania na słońcu i rozważyć noszenie nakrycia głowy bądź peruki. Chemioterapia może spowodować mdłości lub wymioty. Mdłości występują najczęściej już pierwszego dnia po chemioterapii, ale mogą też się pojawić dzień lub dwa dni po. Lekarz prowadzący może przepisać leki przed chemioterapią, aby zapobiec nudnościom. Zapobiec nudnościom i wymiotom pozwalają leki przeciw wymiotne. oraz wprowadzenie płynnej diety przed rozpoczęciem chemioterapii (nie wolno jednak pić mleka), unikanie jedzenia zbyt gorącego lub zbyt chłodnego, zbyt słodkiego lub zbyt ostrego, jedzenie małych ilości pokarmu, ale regularnie i często, unikanie silnych i przykrych zapachów, częste wychodzenie na świeże powietrze.

Biegunka to kolejny skutek uboczny chemioterapii. Podczas biegunek, które jednak nie dotykają wszystkich pacjentów, należy unikać odwodnienia. Należy, zatem, pić duże ilości płynów, obserwować czy nie zauważa się suchości w jamie ustnej, zmniejszenia oddawanej ilości moczu, zawrotów głowy. Trzeba unikać jedzenia produktów mlecznych, gdyż nasilają biegunkę.  Należy jeść dużo produktów bogatych w potas, na przykład banany i ziemniaki. Często trzeba przyjmować lekarstwa, aby kontrolować biegunkę. O jej wystąpieniu należy zawsze poinformować personel medyczny. Wskutek przyjmowania chemioterapii może dojść do owrzodzenia lub podrażnienia jamy ustnej, infekcji jamy ustnej i gardła spowodowanych przez wirusy i grzyby.

Należy, więc, utrzymywać jamę ustną w czystości, używać miękkiej szczoteczki do zębów i łagodnej pasty do zębów, unikać płynów do płukania jamy ustnej zawierającej alkohol, unikać owoców i soków cytrusowych, unikać ostrego jedzenia, spożywać w trakcie chemioterapii płynne jedzenie, aby unikać podrażnienia śluzówki w jamie ustnej, unikać czyszczenia zębów nitką dentystyczną.

Podczas stosowania chemioterapii u niektórych chorych obserwuje się zmianę smaku jedzenia i picia. Znane jedzenie zaczyna inaczej smakować lub zapach pożywienia przestaje być intensywny. Dla niektórym chorych jedzenie ma posmak metaliczny. Objawy te mają charakter tymczasowy i znikają po zakończeniu leczenia.

Częstym skutkiem ubocznym jest występowanie zmęczenia, które powinno przejść w momencie zakończenia leczenia. Bywa jednak, że musi upłynąć wiele tygodni lub miesięcy, aby objawy zmęczenia zanikły zupełnie.

Można walczyć ze zmęczeniem. Należy unikać zbyt dużego wysiłku fizycznego. Mimo że to może być trudne dla wielu chorych, naucz się prosić i przyjmować pomoc od rodziny czy znajomych. Należy dużo spacerować a nawet wykonywać delikatne ćwiczenia. Ważna jest odpowiednia ilość snu i odpoczynku. Dla wielu chorych poobiednia drzemka pomaga w walce z uczuciem zmęczenia. Efekty uboczne chemioterapii są najczęściej tymczasowe, ale niektóre mogą się utrzymywać przez nieokreślony czas.

1 KOMENTARZ

  1. Witam moja mama będzi emiała jutro chemioterapie ale ma rane poniewaz czyści krew cieciorką czy sa przeciwskazania ?

    Oceń: Dobre 0 Słabe 0

Dodaj komentarz